کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)

در دستگاه HPLC، نمونه به مقدار بسیار کم توسط سیستم تزریق وارد جریان فاز متحرک (Mobile Phase) می‌شود. فاز متحرک توسط پمپ‌های فشار بالا از داخل ستون کروماتوگرافی عبور داده می‌شود.

ستون HPLC حاوی ذرات ریز جاذب (Stationary Phase) است که ترکیبات مختلف نمونه بر اساس میزان برهم‌کنش با این فاز، با سرعت‌های متفاوت از ستون عبور می‌کنند.

ترکیبات پس از خروج از ستون توسط آشکارساز (Detector) شناسایی شده و به صورت پیک‌های کروماتوگرافی ثبت می‌شوند.

1. آماده‌سازی و فیلتراسیون نمونه
2. آماده‌سازی فاز متحرک (حلال‌ها)
3. تزریق مقدار مشخصی از نمونه
4. انتقال نمونه توسط پمپ فشار بالا به ستون
5. جداسازی ترکیبات در ستون کروماتوگرافی
6. شناسایی ترکیبات توسط آشکارساز
7. پردازش و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار

1- سیستم انتقال حلال (Solvent Delivery System)

شامل:

• مخازن حلال
• پمپ فشار بالا
• سیستم حذف حباب (Degasser)

وظیفه تأمین جریان یکنواخت فاز متحرک با فشار کنترل‌شده را دارد.

2- سیستم تزریق نمونه (Injector / Autosampler)

برای ورود دقیق و تکرارپذیر نمونه به جریان حلال استفاده می‌شود.

3- ستون کروماتوگرافی (Column)

مهم‌ترین بخش جداسازی که دارای فاز ساکن مخصوص است.

انواع ستون‌ها:

• C18 (Reverse Phase)
• Normal Phase
• Ion Exchange
• Size Exclusion

4- آشکارساز (Detector)

انواع متداول:

• UV-Vis Detector
• PDA Detector
• Fluorescence Detector
• Refractive Index Detector
• Mass Spectrometry Detector (LC-MS)

5- نرم‌افزار کنترل و تحلیل

برای:

• کنترل دستگاه
• ثبت کروماتوگرام
• شناسایی پیک‌ها
• محاسبه غلظت ترکیبات

1- صنایع دارویی

• اندازه‌گیری مواد مؤثره دارویی (API)
• کنترل خلوص داروها
• بررسی ناخالصی‌ها
• تست پایداری داروها
• کنترل کیفیت محصولات دارویی

2- صنایع غذایی

• اندازه‌گیری افزودنی‌های غذایی
• بررسی رنگ‌ها و نگهدارنده‌ها
• اندازه‌گیری ویتامین‌ها
• آنالیز قندها، اسیدهای آلی و ترکیبات طبیعی

3- صنایع شیمیایی و پتروشیمی

• آنالیز ترکیبات آلی
• کنترل مواد اولیه
• بررسی محصولات واکنش‌های شیمیایی

4- محیط زیست

• اندازه‌گیری آلاینده‌های آلی
• بررسی سموم و آفت‌کش‌ها
• آنالیز ترکیبات موجود در آب و خاک

5- زیست‌فناوری و علوم پزشکی

• آنالیز پروتئین‌ها و پپتیدها
• بررسی ترکیبات زیستی
• تحقیقات دارویی و بیولوژیک

6- تحقیقات دانشگاهی

• شناسایی ترکیبات ناشناخته
• توسعه روش‌های آنالیزی جدید

مطالعات شیمی آلی و دارویی

✅ دقت و حساسیت بسیار بالا
قابلیت اندازه‌گیری ترکیبات در غلظت‌های بسیار پایین.

✅ قدرت جداسازی عالی
امکان جداسازی ترکیبات مشابه و پیچیده.

✅ قابلیت آنالیز طیف وسیعی از مواد
مناسب برای ترکیبات آلی، دارویی، زیستی و شیمیایی.

✅ تکرارپذیری بالا
نتایج دقیق و قابل اعتماد در کنترل کیفیت.

✅ امکان آنالیز کمی و کیفی
تعیین نوع ترکیب و مقدار آن در نمونه.

✅ انعطاف‌پذیری بالا
امکان استفاده از ستون‌ها و آشکارسازهای مختلف.

✅ قابلیت اتصال به Mass Spectrometer
تشخیص دقیق ترکیبات با سیستم LC-MS.

تجهیزات جانبی قابل نصب

Column Oven

کنترل دقیق دمای ستون برای افزایش تکرارپذیری.

Autosampler

تزریق خودکار تعداد زیادی نمونه.

PDA Detector

ثبت طیف کامل UV-Vis برای شناسایی بهتر ترکیبات.

Fluorescence Detector

افزایش حساسیت برای ترکیبات فلورسانس.

LC-MS System

اتصال HPLC به طیف‌سنج جرمی برای شناسایی بسیار دقیق ترکیبات

مقایسه HPLC با GC